FaceBook  Twitter

Με  αφορμή την ταινία “Nymphomaniac” του LarsVonTrier

 

 Έχω την εντύπωση ότι σ’ αυτήν την ταινία του προκλητικού Δανού σκηνοθέτη χρωματίζεται με τον πιο εύστοχο και καίριο τρόπο η σχέση του σύγχρονου ανθρώπου με το σεξ (και όχι μόνο). Ο εθισμός στο σεξ, μία ακόμη σύγχρονη παθολογία, επιλέγεται να συμβολίσει την πλανητική ιδεολογία της κατανάλωσης. Ο Τρίερ αρχίζοντας την αφήγηση της Σαρλότ Γκέινσμπουργκ για τις αναρίθμητες σεξουαλικές συνευρέσεις της, στον παρθένο  ασεξουαλικό Σέλιγκμαν, αφήνει σιγά-σιγά την ατμόσφαιρα της χαρωπής πορνογραφίας βυθίζοντας το κλίμα της ταινίας στο ζόφο και την απελπισία. Η επανάληψη, ξανά και ξανά, απρόσωπων αποξενωμένων επαφών, ολοένα και πιο ακραίων με το ίδιο παγωμένο βλέμμα, την ίδια καθηλωτική τελετουργία απογυμνώνει τελικά το γυμνό της ταινίας από κάθε αισθησιακή διάσταση καθιστώντας το ένα σχισμένο ρούχο μιας τρομαγμένης ψυχής. Το σεξ αυτονομείται σε μια επικράτεια πόνου και εξευτελισμού. Το σώμα αποιεροποιείται σε μια διαδικασία βασανισμού και κακοποίησης.

Η σύγχρονη νυμφομανία (και των δύο φύλων, για να θυμηθούμε το επίσης αριστουργηματικό “Shame” του  SteveMcQueen) δεν είναι παρά ο φερετζές της σεξοφοβίας. Η στέρηση σε συνθήκες αφθονίας. Η νευρωτική αντίδραση της διαγραφής της φυσικότερης ανθρώπινης (αλλά και ζωικής) λειτουργίας που υπάρχει. Η νυμφομανία είναι η παρακαταθήκη της Ιεράς Εξέτασης σε συνθήκες ώριμου (έως σαπίλας) καπιταλισμού. Είναι η υποχώρηση μπροστά στην Ενοχή που έχει φορτωθεί η Υπαρξιακή Σύντηξη που συμβαίνει στις Αγκαλιές με αισθήσεις και αισθήματα. Είναι η επικυριαρχία ενός βλοσυρού Θεού που απαγορεύει τον γλυκασμό των ψυχοσωμάτων (όπως θα έλεγε ο Σπινόζα) και καταλήγει να εσωτερικεύεται σαν λύσσα.

     Ο Τρίερ στο “Nymphomaniac” καταγγέλλει το απόλυτο σύγχρονο Νόημα ως βασανιστήριο. Στην πνευματική παράδοση του Δανού ιδρυτή του Υπαρξισμού Σόρεν Κίρκεγκωρ ουρλιάζει με ωμότητα για την σύγχρονη αυταπάτη. Το έχει ξανακάνει με την «Μελαγχολία». Την ταινία στην οποία η Γή  καταστρέφεται από την σύγκρουση με έναν γιγάντιο αστεροειδή υπενθυμίζοντας το  αναπόφευκτο τέλος. Ο Τρίερ είναι ο ίδιος μέσα στο αδιέξοδο γι’ αυτό και δεν υπάρχει λύτρωση σε όποιον δει το «Nymphomaniac». Ο αθεόφοβος καλλιεργεί στον θεατή την ιδέα, ενός χολυγουντιανού happyending,  ότι επιτέλους η τυραννισμένη νυμφομανής και ο παρθένος ηλικιωμένος θα καταλήξουν αδελφές ψυχές και στο τέλος του τη σκάει! Κανένα έλεος, καμία διέξοδος, καμία αυταπάτη. Θα προσέθετα: μέχρι ένα καινούργιο Νόημα…